Raport Capgemini: 97% organizacji zgłasza incydenty powiązane z GenAI

Z raportu Capgemini Research Institute „New defenses, new threats: What AI and Gen AI bring to cybersecurity” wynika, że 97% ankietowanych organizacji zgłosiło w ostatnim roku incydenty bezpieczeństwa powiązane z użyciem generatywnej AI. Badanie objęło 1000 organizacji i zostało zrealizowane w maju 2024 r., a wnioski są dziś przywoływane w kontekście planowania odporności na 2026 r.

W raporcie Capgemini zwraca uwagę także skala strat po naruszeniach. Według danych z badania, dla około połowy organizacji, które doświadczyły incydentu w ostatnich trzech latach, bezpośrednie i pośrednie koszty przekroczyły 50 mln dolarów.

Capgemini opisuje, że GenAI obniża „próg wejścia” dla atakujących. W praktyce chodzi o łatwiejsze przygotowanie przekonujących wiadomości phishingowych, treści do oszustw socjotechnicznych, a także generowanie materiałów typu deepfake.

„Gen AI obniża próg wejścia dla osób atakujących” – mówi Marko Mrđan z Capgemini Invent, wskazując, że technologia pomaga też mniej doświadczonym sprawcom zwiększać skalę i skuteczność ataków.

W tle rośnie też „przemysłowa” skala ataków, napędzana botnetami. Jak podaje Microsoft, w listopadzie 2025 r. Azure zneutralizował rekordowy atak DDoS, w którym ruch pochodził z ponad 500 tys. adresów IP. To przykład, jak duże środowiska chmurowe muszą przygotowywać się na zdarzenia generowane masowo i bardzo szybko.

Wątek ransomware w komunikatach o odporności na 2026 r. wraca regularnie także w Polsce. ESET informował, że w pierwszej połowie 2025 r. Polska była w światowej czołówce wykryć ataków ransomware (w jednym z zestawień nawet na 1. miejscu).

Osobnym problemem jest czynnik ludzki i niska rozpoznawalność manipulacji. Jak czytamy w raporcie ESET i DAGMA „Cyberportret polskiego biznesu 2025”, 58% pracowników w Polsce nie wie, czym jest deepfake, co oznacza, że zna to pojęcie 42%.

Co firmy mogą z tym zrobić w praktyce? W opisie rekomendacji na 2026 r. Capgemini wskazuje m.in. segmentację sieci, czyli takie podzielenie infrastruktury, by włamanie do jednego obszaru nie dawało automatycznie dostępu do wszystkiego.

„Segmentacja ogranicza możliwość przemieszczania się atakującego po sieci” – mówi Michał Pakuła z Capgemini Invent.

Drugi filar to odtwarzanie po incydencie, nie tylko sam backup. Capgemini podkreśla znaczenie regularnych testów i ćwiczeń, bo dopiero one pokazują, czy procedury są realistyczne.

„Dopiero testy potwierdzają, czy kopie zapasowe działają” – zaznacza Maciej Michta z Capgemini Invent.

W tle tych zaleceń jest jeszcze jedna rzecz, którą raport nazywa wprost: „shadow AI”, czyli używanie narzędzi AI poza kontrolą IT i zasadami firmy, np. przez wklejanie danych do zewnętrznych usług. To ryzyko rośnie wraz z popularnością GenAI i zwykle wymaga prostych reguł, jasnych zakazów dotyczących wrażliwych danych oraz monitorowania, co faktycznie dzieje się w organizacji.