Powstaje CESAR. Łukasiewicz, PAN i najważniejsze polskie uczelnie techniczne razem dla AI, automatyki i robotyki

15 września 2026 r. w siedzibie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego podpisano porozumienie powołujące CESAR (Center for Artificial Intelligence Applications in Automation and Robotics). Sygnatariuszami jest 15 podmiotów: Centrum Łukasiewicz (reprezentujące 22 instytuty sieci), Komitet Automatyki i Robotyki PAN oraz 13 uczelni technicznych i akademii z 10 miast Polski. Wśród nich są politechniki warszawska, wrocławska, gdańska, łódzka, poznańska, śląska, białostocka, świętokrzyska, AGH, Uniwersytet Zielonogórski, akademie nauk stosowanych z Nowego Sącza i Chełma oraz Wojskowa Akademia Techniczna.

Centrum ma łączyć dotąd rozproszone kompetencje w zakresie uczenia maszynowego, automatyki i robotyki. Wspólne zespoły będą korzystać z infrastruktury partnerów, prowadzić testy i demonstracje oraz przygotowywać technologie dla przedsiębiorstw i instytucji publicznych. Projekt zakłada technologie tzw. podwójnego zastosowania, czyli rozwiązania jednocześnie użyteczne dla Sił Zbrojnych RP i przemysłu cywilnego. Platforma ma otwarty charakter i, jak zapowiadają organizatorzy, w przyszłości może zostać rozszerzona.

„Polska gospodarka potrzebuje nie tylko badań nad sztuczną inteligencją, ale też wdrożenia jej w przemyśle i administracji. CESAR wzmocni konkurencyjność polskich przedsiębiorstw w trwającym wyścigu AI i pomoże efektywniej wykorzystać już istniejące zasoby, także dla bezpieczeństwa kraju, poprzez współpracę z uczelniami wojskowymi czy Ośrodkiem Systemów Autonomicznych OSA" – mówi prof. Marek Gzik, sekretarz stanu w MNiSW.

Dla firm powstanie CESAR-a ma oznaczać dostęp do szerszego zaplecza ekspertów i laboratoriów w jednym miejscu. Centrum stawia sobie za cel ułatwienie drogi od koncepcji i prototypu do wdrożenia i komercjalizacji.

Co Łukasiewicz wnosi do projektu

Sieć Badawcza Łukasiewicz ma już kompetencje obejmujące m.in. integrację systemów wizyjnych (kamer i czujników rozpoznających obraz) z AI, rozwój autonomicznych i zrobotyzowanych platform mobilnych, systemy sterowania, diagnostykę, technologie IoT (internet rzeczy, czyli urządzeń łączących się z siecią i przekazujących dane), cyfrowe bliźniaki (wirtualne kopie fizycznych urządzeń pozwalające testować scenariusze bez ryzyka dla oryginału) oraz uczenie maszynowe. Latem 2025 r. powstał Łukasiewicz – Instytut Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa (Łukasiewicz – AI), a w maju 2026 r. Centrum Kompetencyjne AI w Katowicach. Powstaje w nich m.in. projekt EdgePL, który ma zmniejszyć zależność Polski od zagranicznych centrów danych.

„Chcemy dostarczać rozwiązania AI gotowe do dalszego skalowania i komercjalizacji. Łukasiewicz specjalizuje się w wykorzystaniu autonomii i robotyki w obronności, czego efekty pokazywaliśmy na tegorocznych targach MSPO w Kielcach. Nasze pojazdy pozwalają chronić przestrzeń powietrzną, ewakuować rannych czy stawiać miny przeciwpancerne bez narażania życia żołnierzy. Liczę, że przy współpracy z uczelniami cywilnymi te doświadczenia przełożą się na wsparcie innych gałęzi przemysłu" – mówi prezes Centrum Łukasiewicz dr Hubert Cichocki.

Łukasiewicz-PIAP koordynatorem

Rolę koordynatora projektu obejmie warszawski Łukasiewicz – Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów PIAP. Instytut jest znany z konstrukcji takich jak ciężki robot HUNTeR, zintegrowana z systemem PIORUN platforma ASBOP-PERKUN czy Taktyczny Robot Miotany TRM używany przez polskich kontrterrorystów. Jesienią 2026 r. do Agencji Uzbrojenia mają trafić roboty zwiadowcze PIAP Tarantula.

„CESAR nie powstaje w wyniku odgórnej decyzji, lecz wedle wspólnej koncepcji wypracowanej przez instytuty i uczelnie. Naszym głównym celem jest osiągnięcie niezależności technologicznej dla Polski w obszarze implementacji sztucznej inteligencji w automatyce i robotyce. CESAR wpisuje się także w ekosystem zdolności obronnych opartych na systemach bezzałogowych" – wyjaśnia dyrektor Łukasiewicz-PIAP dr hab. inż. Piotr Szynkarczyk.

Finansowanie i wymiar europejski

Członkowie inicjatywy zamierzają wspólnie pozyskiwać finansowanie z programów krajowych i międzynarodowych oraz komercjalizować wyniki badań. Struktura nowego centrum jest oparta na realizowanej w Europejskiej Agencji Obrony (EDA) koncepcji Planu Działania w Zakresie Systemów Autonomicznych (APAS), w którym uczestniczy Polska. Łukasiewicz należy do krajowych liderów w pozyskiwaniu projektów EDA, Europejskiej Agencji Kosmicznej i programu Horyzont Europa. Jest też największym w Polsce partnerem Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej (JRC).

Inicjatywa CESAR została objęta patronatem honorowym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Źródła: informacja prasowa Centrum Łukasiewicz