UODO publikuje listy pytań do sprawdzenia AI przed wdrożeniem. „Pytanie pada zwykle, gdy narzędzie już działa"

Urząd Ochrony Danych Osobowych udostępnił listy pytań inicjalnych, które organizacja powinna zadać sobie, zanim zdecyduje o stworzeniu lub wykorzystaniu systemu sztucznej inteligencji. Jak zaznacza urząd, pytania nie zastąpią analizy ryzyka, oceny skutków dla ochrony danych ani oceny wpływu na prawa podstawowe, lecz są punktem wyjścia do tych analiz. Nie stanowią wiążącej wykładni przepisów i nie przesądzają o zgodności z RODO, a odpowiedzi nie trzeba przedstawiać organowi nadzorczemu.

Powodem publikacji są wyniki badania potrzeb organizacji przeprowadzonego przez Społeczny Zespół Ekspertów przy Prezesie UODO. Od 41 do 58,5 proc. podmiotów nie dostrzega związku między narzędziami AI a przetwarzaniem danych osobowych, a 95,9 proc. nie uważa się za przygotowane do wdrożenia AI zgodnie z RODO. Jak zauważa urząd, pytanie o zgodność pada zwykle wtedy, gdy narzędzie już działa, a decyzje o wykorzystywanych danych i o dostawcy zapadły wcześniej. Publikowane pytania mają skłonić organizacje do postawienia ich przed uruchomieniem systemu.

UODO przygotował zestawy dostosowane do różnych grup i etapów wdrażania AI. Pierwszy jest przeznaczony dla małych i średnich przedsiębiorstw korzystających z gotowych systemów AI, które nie przechodzą etapu ich trenowania i nie mają rozbudowanej wiedzy prawnej. Drugi skierowano do sektora publicznego, z uwzględnieniem zasady legalizmu i reguł postępowania administracyjnego. Wersja 0 jest dla organizacji niemieszczących się w żadnej z tych grup, w tym budujących lub dotrenowujących własne modele AI.

Wersja Rozszerzona jest wspólna dla wszystkich. Poza RODO sygnalizuje obowiązki z AI Act, czyli klasyfikację ryzyka i ocenę wpływu na prawa podstawowe. Wypełnia się ją, gdy lista wejściowa wykaże przesłanki wskazane w jej opisie, w szczególności budowę lub dotrenowywanie modelu albo wpływ na sytuację prawną osób.

Listy przygotował prof. UŁ dr hab. Dominik Lubasz przy wsparciu pozostałych członków Społecznego Zespołu Ekspertów oraz ekspertów UODO. Urząd zachęca do przekazania opracowania inspektorom ochrony danych oraz osobom odpowiedzialnym za zakupy i wdrożenia technologiczne.

Uwagi i doświadczenia z korzystania z list można przesyłać do 30 września 2026 r. na adres [email protected]. Zostaną wykorzystane przy aktualizacji materiałów. Komplet dokumentów, wraz z pismem wprowadzającym i czterema checklistami, urząd udostępnił do pobrania na swojej stronie.

Źródła: komunikat Urzędu Ochrony Danych Osobowych „Zanim wdrożysz narzędzie AI, sprawdź czy jest ono zgodne z zasadami RODO"