AI w medycynie. Sztuczna inteligencja wpływa na decyzje pacjentów i lekarzy [komentarz]

Jak pokazują badania Bain & Company, generatywna sztuczna inteligencja coraz częściej jest wykorzystywana w ochronie zdrowia. Dotyczy to zarówno pacjentów poddających się samodiagnozie, jak i lekarzy wspierających się narzędziami AI w codziennej pracy.

Patryk Rudnicki, Partner Zarządzający warszawskim biurem Bain & Company komentuje: Nasze badania pokazują, że sztuczna inteligencja staje się kluczowym narzędziem w ochronie zdrowia. Pacjenci na całym świecie coraz częściej sięgają m.in. do ChatGPT, poszukując informacji o możliwościach leczenia. Ponad połowa badanych (56%) uznaje je za co najmniej umiarkowanie przydatne, przy czym najwyższe zaufanie odnotowano w regionie Azji i Pacyfiku (71%).

AI zaczyna pełnić podwójną rolę – z jednej strony staje się analitycznym partnerem lekarzy, wspierając ich w podejmowaniu decyzji, zwiększając efektywność i minimalizując ryzyko błędów, z drugiej, dostarcza pacjentom wiedzy, która ułatwia świadome uczestnictwo w procesie leczenia. Wspólnym mianownikiem dla obu stron jest potrzeba wiarygodnych i prostych w interpretacji informacji. To z kolei rodzi nowe wyzwanie dla sektora zdrowia – jak korzystać z rozwoju narzędzi AI, przy jednoczesnej edukacji i budowaniu zaufania. Sztuczna inteligencja nie zastąpi relacji pacjent–lekarz, ale odpowiedzialnie stosowana może ją znacząco wzmocnić.

Postrzeganie ChatGPT lub narzędzi opartych na AI przez pacjentów

Odsetek pacjentów, którzy uznali te narzędzia za co najmniej umiarkowanie wartościowe w uzyskiwaniu informacji o możliwościach leczenia:

Jednocześnie zarówno pacjenci, jak i lekarze nadal często korzystają z wyszukiwarek internetowych. Dla lekarzy to drugie najważniejsze źródło wiedzy – zaraz po czasopismach naukowych, a przed konsultacjami z innymi specjalistami. Dla pacjentów wyszukiwarki są natomiast głównym źródłem informacji poza rozmową z lekarzem.

Coraz częściej wyszukiwarki pokazują gotowe podsumowania tworzone przez AI, przez co użytkownicy rzadziej klikają w linki prowadzące do stron firm farmaceutycznych.Według badania Bain, obejmującego ponad 1100 konsumentów w USA, 80% z nich polega na tego typu wynikach bez kliknięcia w źródło w przypadku co najmniej 40% swoich wyszukiwań. Jednocześnie współczynnik klikalności dla haseł związanych z biofarmaceutyką spadł w ciągu ostatniego roku z 32% do 27%, odkąd zaczęły pojawiać się podsumowania generowane przez AI.

Rośnie także aktywność pacjentów, zwłaszcza w młodszych pokoleniach, w procesie omawiania kolejnych kroków ich leczenia oraz diagnozy.Już 70% pacjentów na świecie deklaruje, że chce brać czynny udział w podejmowaniu decyzji wspólnie z lekarzem. Najsilniej trend ten widoczny jest w obu Amerykach (81%), podczas gdy w Europie odsetek ten wynosi 61%.

„Czuję się uprawniony/a do podejmowania decyzji wspólnie z moim lekarzem w sprawie leczenia”

Źródło: Bain Next-Gen Pharma Customer Survey: pacjenci, styczeń 2025 r. (n=298)

–Ponad 60% pacjentów poszukuje dziś informacji o możliwościach leczenia jeszcze przed wizytą u lekarza – i to niezależnie od regionu czy rodzaju schorzenia. Szczególnie wyróżniają się tu młodsi pacjenci, do 35. roku życia, którzy coraz aktywniej włączają się w decyzje dotyczące terapii. To właśnie oni częściej sięgają po internetowe źródła wiedzy, korzystają z opinii innych osób i rekomendacji w mediach społecznościowych. Ten trend jasno pokazuje, że pacjenci stają się coraz bardziej świadomymi uczestnikami procesu leczenia, a budowanie zaufania i dostarczanie im wiarygodnych informacji będzie kluczowym wyzwaniem dla całego sektora ochrony zdrowia.

W tym kontekście firmy farmaceutyczne stają przed koniecznością pełnej transformacji swojego modelu komercyjnego. Tradycyjne podejście sprzedażowo-marketingowe przestaje wystarczać – potrzebne są rozwiązania, które w centrum stawiają nowe potrzeby pacjenta oraz realną wartość dla lekarza. Liderzy rynku będą budować przewagę poprzez projektowanie spójnego, kompleksowego doświadczenia pacjenta – od diagnozy po długoterminową opiekę, tworzenie zespołów o różnych kompetencjach wspierających personel medyczny oraz wdrażanie strategii cyfrowych opartych na AI. To wyzwanie, ale też ogromna szansa: ci, którzy już dziś zaczną projektować model komercyjny na nowo, zyskają trwałą przewagę konkurencyjną– dodał Patryk Rudnicki.