GPT-5.6 Sol pomógł rozwiązać problem z kryptografii kwantowej

Pierwszy tekst przygotowali Prabhanjan Ananth z University of California w Santa Barbara oraz Amit Sahai z UCLA. Drugi napisał Seyoon Ragavan z Massachusetts Institute of Technology.

Badacze zajmowali się szyfrowaniem nieklonowalnym. Chodzi o taki sposób zabezpieczania informacji, którego nie można skutecznie skopiować.

Jak można zaszyfrować wiadomość, której nie da się powielić

Zwykły plik komputerowy można skopiować dowolną liczbę razy. Jeżeli ktoś przechwyci zaszyfrowany plik, może zrobić kilka kopii i próbować je odszyfrować na różnych komputerach.

W świecie fizyki kwantowej sytuacja wygląda inaczej. Informacja może być zapisana w tak zwanym stanie kwantowym. To stan bardzo małych cząstek, na przykład fotonów. Nie da się go dokładnie skopiować bez jego zmiany. Wynika to z jednego z podstawowych praw mechaniki kwantowej.

Szyfrowanie nieklonowalne wykorzystuje tę właściwość.

Napastnik może przechwycić zaszyfrowaną wiadomość i spróbować rozdzielić ją na dwie kopie. Po ujawnieniu klucza obie osoby mają próbować odczytać tę samą informację. Dobrze zaprojektowany system powinien sprawić, że uda się to najwyżej jednej z nich.

W nowych pracach analizowano najprostszy przypadek: wiadomość składającą się z jednego bitu. Bit to najmniejsza porcja informacji w komputerze. Może mieć wartość 0 albo 1.

Co udało się udowodnić

Naukowcy opisali metodę szyfrowania pojedynczego bitu za pomocą układu kwantowego. Pokazali też, że dwóch odbiorców nie powinno być w stanie poprawnie odczytać tej samej wiadomości po podzieleniu szyfrogramu.

Szyfrogram to po prostu zaszyfrowana postać wiadomości.

Bezpieczeństwo tej metody nie zależy od szybkości komputerów. Nie opiera się też na założeniu, że dany problem matematyczny jest zbyt trudny dla napastnika.

Autorzy mówią tu o bezpieczeństwie informacyjno-teoretycznym. W praktyce oznacza to, że zabezpieczenie ma wynikać z praw fizyki i matematyki. Nawet bardzo szybki komputer nie powinien umożliwić wykonania idealnej kopii stanu kwantowego.

To nadal wynik teoretyczny. Nie powstał program, którym można dziś zaszyfrować pocztę albo dokumenty na dysku. Badanie dotyczy pojedynczego bitu przesyłanego w postaci kwantowej.

Co zrobiła sztuczna inteligencja

W obu projektach naukowcy korzystali z GPT-5.6 Sol Ultra.

Ananth i Sahai napisali w swoim preprincie, że model wygenerował konstrukcję oraz główne pomysły prowadzące do dowodu. Badacze później poprawili rozwiązanie, sprawdzili obliczenia i przygotowali końcową wersję tekstu.

Polecana lektura

"Człowiek i AI. Jak ludzie i technologia będą tworzyć razem przyszłość pracy"

To jest link afiliacyjny. Kupując za jego pomocą, wspieracie rozwój bloga, a cena dla Was pozostaje bez zmian.

Sprawdź cenę

Ragavan opisał pracę z kilkoma agentami AI. Agent to osobna instancja modelu, która wykonuje przydzielone zadanie. Jeden agent może szukać rozwiązania, drugi sprawdzać błędy, a kolejny rozwijać wybraną metodę.

Pierwsze próby nie przyniosły poprawnego wyniku. W szóstej rundzie model wygenerował pełne rozwiązanie oraz szkic publikacji. Ragavan przebudował później część matematyczną i dopisał wyjaśnienia.

Autorzy obu prac podkreślają, że to oni odpowiadają za poprawność wyników.

Czym jest GPT-5.6 Sol Ultra

„Ultra” nie jest nazwą osobnego modelu.

To tryb pracy GPT-5.6 Sol przeznaczony do trudnych zadań. System uruchamia kilka agentów, którzy równolegle badają różne możliwości. Następnie ich wyniki są porównywane i łączone.

W tym przypadku dwa niezależne zespoły użyły tego samego systemu i otrzymały bardzo podobny dowód. Konstrukcje różnią się głównie sposobem zapisania części rozumowania.

Co oznacza preprint

Obie publikacje są preprintami.

Preprint to wersja pracy naukowej udostępniona przed pełną recenzją innych specjalistów. Autorzy mogą szybko pokazać swój wynik, ale nie oznacza to jeszcze, że został on formalnie zaakceptowany przez czasopismo lub konferencję.

Prace trafiły do serwisu arXiv 23 lipca 2026 roku. Tekst Ragavana został później zaktualizowany o porównanie z równoległym wynikiem Anantha i Sahaia.

AI pomogła, ale nie zastąpiła naukowców

GPT-5.6 Sol wygenerował pomysły, które doprowadziły do dowodu. Model nie wybierał jednak samodzielnie problemu badawczego i nie ponosi odpowiedzialności za publikację.

Naukowcy kierowali pracą agentów, oceniali kolejne propozycje i sprawdzali wynik. Część dowodów zapisano także w Lean 4.

Lean 4 to program służący do komputerowego sprawdzania dowodów matematycznych. Pozwala zapisać kolejne kroki rozumowania w taki sposób, aby komputer wykrył brakujące założenie lub błąd logiczny.

Formalizacja w Lean 4 objęła część twierdzeń dotyczących poprawności i bezpieczeństwa. Nie sprawdzała wszystkich deklaracji związanych z szybkością działania schematu.

Źródłami informacji są preprinty opublikowane przez Prabhanjana Anantha i Amita Sahaia oraz przez Seyoona Ragavana w serwisie arXiv. Opis trybu Ultra pochodzi z materiałów OpenAI.