Połowa polskich firm nie widzi efektów inwestycji w AI. EY: 2026 to rok weryfikacji

Entuzjazm wobec sztucznej inteligencji w polskich firmach rośnie trzeci rok z rzędu. 77 proc. badanych przez EY przedsiębiorstw planuje w ciągu najbliższych 18 miesięcy zwiększyć wydatki na AI, a co trzecia firma deklaruje zwiększenie budżetu w znaczącym stopniu. Efekty dotychczasowych wdrożeń też wyglądają pozytywnie: 53 proc. firm mówi o obniżeniu kosztów, 52 proc. o poprawie jakości usług, 49 proc. o wzroście przychodów.

Tyle że obraz jest niejednorodny. 49 proc. badanych doświadczyło – w mniejszym lub większym stopniu – rozczarowania wdrożeniami AI. 17 proc. ocenia efekty tak nisko, że dziś nie zdecydowałoby się na wdrożenie. Tylko 40 proc. firm osiągnęło założone cele.

Szybciej, ale tak samo

Większość firm wciąż jest na wczesnym etapie. 67 proc. badanych znalazło się na poziomie trzecim lub niższym w pięciostopniowej skali dojrzałości AI opracowanej przez EY. Tylko 10 proc. firm wykorzystuje sztuczną inteligencję do realnej zmiany modelu biznesowego.

– Większość firm używa AI do robienia tego samego, tylko szybciej. To wiele punktowych rozwiązań – od czatbotów po proste automatyzacje, które co prawda ułatwiają realizację działań, ale zazwyczaj nie przekładają się na radykalną poprawę wyników finansowych. Zarządy widzą rosnące wydatki na AI, ale ponad połowa firm nie dostrzega istotnego wpływu inwestycji na zysk – mówi Bartosz Pacuszka, Partner i Lider Zespołu AI Technology w EY Polska.

Problem dotyczy wszystkich sektorów. W branży finansowej – uznawanej za jedną z bardziej ucyfrowionych – 72 proc. firm jest na poziomie 2 lub 3 skali dojrzałości. W energetyce zaledwie 21 proc. firm korzysta z AI w bardziej zaawansowany sposób. W handlu 23 proc. deklaruje AI w kluczowych procesach, ale eksperci EY zaznaczają, że większość wdrożeń i tu ma charakter punktowy.

Dane i ludzie jako hamulce

Jedną z głównych barier jest jakość danych wewnętrznych. Mniej niż 40 proc. firm dysponuje bazą informacyjną, która pozwala wyjść poza standardowe, gotowe narzędzia AI. W sektorze finansowym 42 proc. firm nie potrafi nawet określić gotowości swoich zasobów danych. W energetyce 38 proc. jest w podobnej sytuacji.

– Widzimy znaczący odsetek firm, które sceptycznie podchodzą do wykorzystania własnych danych, za to korzystają z ogólnie dostępnych modeli. W związku z czym nie budują żadnej wartości w oparciu o AI – wskazuje Pacuszka.

Drugi hamulec to czynnik ludzki. Samo wdrożenie narzędzia nie zmienia sposobu pracy, jeśli pracownicy nie wiedzą, jak i po co z niego korzystać. EY zwraca uwagę na brak programów wdrożeniowych i szkoleń jako jeden z powodów, dla których efekty są poniżej oczekiwań.

Regulacje i bezpieczeństwo

39 proc. ankietowanych wskazuje kwestie bezpieczeństwa jako istotną barierę – najczęściej firmy energetyczne (46 proc.). Osobny problem stanowi AI Act: 16 proc. firm wstrzymało projekt z powodu trudności w interpretacji nowych przepisów, które działają równolegle z RODO, NIS2 i innymi regulacjami.

Gadżet czy strategia?

Zdaniem ekspertów EY sedno problemu leży gdzie indziej niż w samej technologii.

– Punktem wyjścia do wdrożenia powinno być zawsze pytanie: jaki problem biznesowy ma rozwiązać sztuczna inteligencja? W innym przypadku istnieje duże ryzyko, że pozostanie ona kosztownym gadżetem – mówi Iwona Kozera, Partnerka Zarządzająca EY Consulting.

EY prognozuje, że 2026 rok przyniesie weryfikację wielu projektów AI. Firmy, które określiły konkretne cele biznesowe i mają zaangażowanie zarządów, radzą sobie lepiej – nawet przy tych samych ograniczeniach technicznych i regulacyjnych. Pozostałe zetkną się z pytaniem, za co właściwie zapłaciły.

Badanie „Jak polskie firmy wdrażają AI" zrealizowała firma CubeResearch na zlecenie EY w ostatnim kwartale 2025 roku, na próbie 499 średnich i dużych firm działających w Polsce.

Link afiliacyjny. Przed złożeniem wniosku sprawdźcie aktualny regulamin promocji. Jeśli skorzystacie z linku, mogę otrzymać prowizję.

Załóż konto i odbierz 500 zł